Słowa roku na świecie

W wielu krajach trwają plebiscyty na słowo roku 2025. Niektóre już się zakończyły.

Dla języka angielskiego najważniejsze jest słowo roku słowników oksfordzkich. Oxford Dictionaries Wor of the Year 2025 to rage bait ‘zachęta do gniewu’, zob. https://corp.oup.com/word-of-the-year

W plebiscycie słowników Collinsa zwyciężyło wyrażenie vibe coding ‘dosł. kodowanie wibracji - oprogramowania, który przekształca język naturalny w kod komputerowy’,
zob. https://www.collinsdictionary.com/woty

Słowo roku Cambridge University Press zwyciężyło parasocial ‘parasocjalny, o relacjach odczuwanych jako osobiste względem bohaterów mediów lub tworów sztucznej inteligencji’.

W plebiscycie dictionary.com zwyciężyło wyrażenie 6 7, obecne w wielu plebiscytach na młodzieżowe słowo roku, zob. https://www.dictionary.com/e/word-of-the-year-2025 Słowo roku dziennika Economist to slop ‘śmieci’ (te internetowe) – więcej tu: https://www.economist.com/culture/2025/12/03/and-the-economists-word-of-the-year-for-2025-is

Towarzystwo Języka Niemieckiego wybrało na niemieckie słowo roku 2025 KI-Ära ‘era sztucznej inteligencji’. Sztuczna inteligencja pod różnymi nazwami i skrótami jest obecna w finałach wielu plebiscytów od kilku lat, była też polskim słowem roku 2023. Na 2. miejscu jest angielskie zapożyczenie Deal, na 3. miejscu wyrażenie Land gegen Frieden ‘ziemia za pokój’. W komentarzu leksykografów oba wyrażenia powiązane są z polityką i językiem Donalda Trumpa: deal zastępuje dziś kompromis lub porozumienie, „ziemia za pokój” to dyktat wobec Ukrainy, zob. https://gfds.de/worter-des-jahres-2025

Austriackie słowo roku 2025 (Oewort) to Elch Emil. Łoś, którego wędrówkę przez Czechy i Austrię śledziły latem tysiące internautów, przybył do Czech prawdopodobnie z Polski. Słowo zwycięskie (nazwa własna) zbliża austriacki plebiscyt do głosowania na wydarzenie sezonu, zob. https://oewort.at/wort-des-jahres/2025/

W Szwajcarii wybiera się słowa roku dla czterech języków federacji. Słowo roku niemieckojęzycznej Szwajcarii to „Frauen-Nati”, czyli Frauenfussballnationalteam, drużyna narodowa piłki nożnej kobiet; mistrzostwa odbyły się w mijającym roku w Szwajcarii. Na 2. miejscu jest „Zollhammer” ‘dosł. młot ceł’, czyli amerykańskie cła, które uderzyły w szwajcarską gospodarkę, na 3. miejscu – „Chlorhunh” ‘chlorowany kurczak’. Kurczaki w USA są po uboju dezynfekowane chlorem, a Szwajcaria zabrania ich importu (to także element negocjacji celnych). Szwajcarskie słowo francuskojęzyczne to génocide, włoskojęzyczne dazi ‘cła’, słowo języka retoromańskiego to IA ‘sztuczna inteligencja. Więcej tu: https://www.zhaw.ch/de/linguistik/wort-des-jahres-schweiz

Od 8 grudnia znamy polskie młodzieżowe słowo roku: szpont/szponcić mogą odnosić się do rozrabiania, kombinowania, oszukiwania, ale do spontanicznego, energicznego działania. Na 2. miejscu jest 67 – idiom memiczny bez zdefiniowanego znaczenia, na 3. miejscu OKPA, czyli OK plus pożegnanie pa, często ironiczne. Niemieckie młodzieżowe słowo roku to das Crazy, austriackie – 67.